μάθημα ελεύθερου σχεδίου

Το Ελεύθερο Σχέδιο για την Αρχιτεκτονική σχολή είναι ένα τεχνικό και καλλιτεχνικό μέσο με το οποίο, ο αρχιτέκτων εκφράζει και παρουσιάζει τις αρχιτεκτονικές, πλαστικές και λειτουργικές ιδέες του.

Το ελεύθερο σχέδιο της αρχιτεκτονικής προσδιορίζεται λοιπόν από αυτή τη χρηστική του λειτουργία και κρίνεται από το αν το τελικό αποτέλεσμα είναι όχι μόνο αισθητικά άρτιο αλλά και αν παρέχει ιεραρχημένα όλες τις απαραίτητες πληροφορίες.

Έτσι ο σωστός χειρισμός του Ελευθέρου Σχεδίου, η τεχνική του, τα μυστικά του, μπορούν να διδαχθούν. Υπό την καθοδήγηση έμπειρων δασκάλων, μέσα από την εντατική μεθοδική εκπαίδευση, ο ενδιαφερόμενος σπουδαστής μπορεί γρήγορα να διδαχθεί την μεθοδολογία και την τεχνική του Ελεύθερου Σχεδίου και να παρουσιάσει σχέδια υψηλών προδιαγραφών.


Το Ελεύθερο Σχέδιο είναι ένας τρόπος έκφρασης του καλλιτέχνη και σε κάθε σχέδιο διαφαίνεται ο χαρακτήρας του κάθε παιδιού με την έννοια του δημιουργού που αναζητά την εκφραστικές και καλλιτεχνικές-συγκινησιακές προθέσεις. Ο μαθητής θα μπορέσει να εκφράσει ολοκληρωμένα και σωστά το θέματα του ελεύθερου σχεδίου και να διαμορφώσει το προσωπικό του ύφος αν κατέχει σε υψηλό βαθμό την τεχνική του ελεύθερου σχεδίου.


Η διδασκαλία του μαθήματος του ελευθέρου σχεδίου, πέρα από την προσωπική άσκηση στηρίζεται σε σαφείς και κωδικοποιημένους νόμους. Μόνον η δημιουργική εφαρμογή τους μπορεί να παράγει σωστό ελεύθερο σχέδιο.


Ποιες λοιπόν είναι οι ιδιότητες που χαρακτηρίζουν το σωστό ελεύθερο σχέδιο;


  • Κάθε σχέδιο πρέπει να έχει την εσωτερική του λογική, ένα συγκεκριμένο σκεπτικό και έναν καθαρό σκοπό.
  • Το σωστό ελεύθερο σχέδιο πρέπει να είναι άμεσα αναγνώσιμο: Να παρέχει δηλαδή τις απαραίτητες πληροφορίες χωρίς πλεονασμούς, χάσματα και ασάφειες.
  • Το ελεύθερο σχέδιο λοιπόν διακρίνεται από επιλεκτικότητα και αφαιρετικότητα. Αξιοποιεί εκείνα τα δομικά και μορφικά στοιχεία που εξυπηρετούν το στόχο του και απορρίπτει κάθε τι περιττό.
  • Τέλος και τα χρήσιμα στοιχεία πρέπει να ιεραρχούνται. Ένα στοιχείο πρωτεύον τονίζεται και προβάλλεται ενώ ένα δευτερεύον υποτονίζεται.

Παράλληλα η σπουδή στο ελεύθερο σχέδιο καλλιεργεί και προάγει την αισθητική κρίση και γνώση για το καλλιτεχνικά άρτιο, την μεγάλη τέχνη και τα νέα κινήματα. Το Ελεύθερο Αρχιτεκτονικό Σχέδιο διδάσκεται με σκοπό πέρα από την καλλιτεχνική του αξία να εξυπηρετεί τον κύριο στόχο που είναι η επιτυχία του μαθητή στις εισαγωγικές εξετάσεις για την Αρχιτεκτονική Σχολή. Το ελεύθερο σχέδιο αποτελεί για τον μαθητή βασικό εργαλείο για την εισαγωγή του στο Πολυτεχνείο και είναι μέσο έκφρασης, επικοινωνίας, μετάδοσης και ανταλλαγής αρχιτεκτονικών λύσεων με τους συμφοιτητές και καθηγητές του στην Αρχιτεκτονική σχολή.

Με τη διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκεται:

  • Να καλλιεργήσει ο μαθητής την οπτική του αντίληψη και να οξύνει την παρατηρητικότητα του.
  • Να ευαισθητοποιηθεί απέναντι στο φυσικό κόσμο και στο περιβάλλον του. Έτσι το σωστό χαρακτηρίζεται πριν απ’ όλα από την απόδοσή του. Από την πληροφόρηση που είναι σε θέση να προσφέρει σε συνδυασμό με την αυτόνομη εκφραστική και πλαστική του δύναμη.



ύλη ελεύθερου σχεδίου

Στο «εργαστήρι» στο Ελεύθερο Σχέδιο διδάσκουμε:

Γενικές εισαγωγικές Γνώσεις - μέσα σχεδίασης, ασκήσεις παρατηρητικότητας, ασκήσεις εξάσκησης χεριού

Στήσιμο - Πώς ξεκινάμε ένα σχέδιο. Βρίσκουμε το γενικό περίγραμμα της σύνθεσης και το επίπεδο του ορίζοντα.

Σύνθεση - Αρμονική χάραξη και τοποθέτηση των σχημάτων στον σχεδιαστικό χώρο.

Μετρήσεις  Αναλογίες - Μεθοδολογία για τη σωστή εύρεση των αναλογιών οποιουδήποτε θέματος. Χρήση βελόνας, βασικό μέτρο σύγκρισης.

Άξονες - μετρήσεις, αναλογίες, μέθοδοι σχεδίου, βοηθητικοί άξονες, συμμετρίας και περιστροφής, παράλληλες ευθείες.

Προοπτική - Αρχές και εφαρμογές της. Σημεία φυγής, ορίζοντας, κλίσεις.


Φόρμα - Η φόρμα ως επίπεδο και ως τονική περιοχή. Ασκήσεις με τις τονικές αξίες, θεωρία φωτός, σκιάς, «πλαστικότητας».

Τόνοι - ιεράρχηση τονικών αξιών, διαχωρισμός φωτός και σκιάς.

Γραφή - Τρόποι και ποικιλία γραφής, ποιότητα γραμμής.

Υφή - θεωρία ανάδειξης του υλικού κάθε αντικειμένου.

Θεωρία ρυθμού, ισορροπίας, χρυσός κανόνας, ειδικές ασκήσεις ταχύτητας, μεθοδολογία σκίτσου.

Τα παραπάνω στοιχεία διδάσκονται μέσα από τον σχεδιασμό γεωμετρικών αντικειμένων, ακανόνιστων αντικειμένων, χρηστικών αντικειμένων, νεκρών φύσεων, πτυχολογίας, υλικών όλων των κατηγοριών, ακόμη και φωτογραφιών, όπου αναλύονται όλοι οι τρόποι αντιμετώπισης και χειρισμού αυτών των θεμάτων. Διδάσκονται και μελετούνται θέματα που έχουν πέσει στις πανελλαδικές εξετάσεις και δημιουργούνται νέες συνθέσεις σαν πιθανά θέματα εξετάσεων.